جوادلندوک

۲۰ مطلب در اسفند ۱۳۹۳ ثبت شده است

سقـوط در بی‌نهایت

سقـوط در بی‌نهایت




فیلم دلهره‌آورGravity پاسخی به این سوال است؛ چه حوادث ترسناکی جان فضانوردان را در مدار زمین تهدید می‌کند؟

محمد حسین جهان پناه| دانستنیها شماره ۹۱| جاذبه یا Gravity فیلم علمی-تخیلی جدیدی است که روایت متفاوتی را از وقوع حادثه‌ای ترسناک در مدار زمین روایت می‌کند؛ حادثه تخیلی که هنگام راهپیمایی دو فضانورد در حین آخرین ماموریت تعمیرات تلسکوپ فضایی هابل (۲۰۰۹) به‌وقوع‌می‌پیوندد؛ روایتی که به‌طور مشخص تماما ساخته ذهن خلاق آلفونسو خوارون نویسنده و کارگردان فیلم است. با این حال این روایت آن‌قدرها هم دور از واقعیت نیست. دو فضانورد (با بازی جورج کلونی و ساندرا بلاک) در حین تعمیر هابل ناگهان با شرایطی خارج از تصور روبه‌رو می‌شوند. بازمانده یک ماهواره فضایی سرگردان در مدار زمین به ناگاه به هابل برخورد می‌کند و موجب تصادف تلسکوپ فضایی با شاتل و در نهایت نابودی هر دو می‌شود. به این ترتیب دو فضانورد وحشت زده شناور در فضا به دور از هر راه نجاتی یا ارتباط رادیویی با زمین به‌جا می‌مانند. این مقدمه هیجان‌انگیز و البته تخیلی تازه شروع داستان یک بحران فضایی است که می‌تواند روزی واقعا به حقیقت بپیوندد. در این گزارش نگاهی داریم به حوادثی که می‌توانند به صورت بالقوه جان فضانوردان را در مدار زمین با خطر روبه‌رو کنند.

واقعیت یا تخیل
این مقدمه هیجان‌انگیز ممکن است روی پرده نقره‌ای جذاب به نظر برسد؛ اما وقوع آن خارج از مدار زمین بسیار ترسناک است. همان‌طور که می‌دانید فضا محیط دوستانه‌ای برای زندگی نیست. در آن سوی آسمان آبی‌مان دنیای تاریکی خوابیده که هیچ علاقه‌ای به همزیستی با ما ندارد. Gravity از ابتدا قرار نیست روایتی واقعی برای بیننده خود تعریف کند. با این حال تقریباً تمامی المان‌های به کار گرفته شده در آن رنگی از واقعیت دارند. با این حال قطعا به خاطر هیجان بیشتر اغراق زیادی در طول صحنه‌های آغازین فیلم مشاهده می‌کنید.
به عنوان مثال اگر واقعا روزی انفجار یک سفینه فضایی موجب شود تا فضانوردی با جدا شدن از سفینه مادر وارد چرخش کنترل‌ناپذیری در جاذبه بسیار ضعیف مداری شود حتی با تمام کردن سوخت تراسترها (راکت‌های مانوری کوچک همراه فضانوردان) نیز او نمی‌تواند بدون اتصال، کنترل خود را در مدار بازیابد.
با این وجود همه اینها، داستان فیلم همچنان تصویری اغراق شده از یکی از خطرات جدی که جان فضانوردان را در فضا تهدید می‌کند نمایش می‌دهد. امروزه اگرچه در نبود شاتل‌ها دیگر خبری از راهپیمایی به قصد تعمیر هابل یا هیچ‌کدام از ماهواره‌های بزرگ مداری در میان نیست. اما راهپیمایی در خود ایستگاه فضایی بین‌المللی (ISS) زیاد اتفاق می‌افتد. در واقع خود ایستگاه فضایی با ابعادی نزدیک به یک زمین فوتبال شانس به مراتب بیشتری نسبت به شاتل‌ها برای مواجه با خطرات بالقوه دارد. در نتیجه تصور اینکه فضانوردی طی حادثه از ایستگاه فضایی جدا شده یا پس از نابودی آن زنده به جا بماند؛ اگرچه دور از تصور اما غیرممکن نیست. اینکه او چه مقدار زنده خواهد ماند تا حد زیادی به منابع لباس فضایی‌اش بستگی دارد. لباس‌های فضایی معمولا برای حدود ۷ ساعت هوای کافی دارند اما هنگام ترس بدن اکسیژن بیشتری می‌سوزاند و این زمان کاهش می‌یابد. با این حال اینکه خود این شرایط چند درصد احتمال وقوع دارد داستان دیگری است.

پسماند‌های فضایی
اوایل امسال با حضور نمایندگان آژانس‌های فضایی از کشورهای مختلف جهان نشستی برای دسته‌بندی زباله‌های فضایی توسط کمیته بین سازمانی مشارکت پسماندهای فضایی (به صورت اختصاری IADC) برگزار ‌شد که نتایج بسیار قابل توجهی با خود داشت. در طول این نشست این کمیته پس از بررسی شرایط این‌طور نتیجه‌گیری کرد که شمار سوانح فاجعه بار ناشی از برخورد پسماند‌های فضایی احتمالا به زودی به یک مورد در هر پنج سال خواهد رسید. یک برخورد فاجعه بار یکی از آن حوادثی است که می‌تواند نابودی کامل یک فضاپیما، موشک یا ماهواره فضایی را در نتیجه برخورد زباله‌های فضایی به دنبال داشته باشد. واقعیت آن است که زباله‌های فضایی خطرات بسیار جدی برای سفرهای فضایی ما هستند. فقط همین قدر تصور کنید که یکی از هزاران قطعه شناور در مدار زمین که با سرعتی بیش از سرعت صوت در حرکتند در اثر برخورد با یک سفینه فضایی موجب آسیب دیدن سپر حرارتی آن شوند. چنین حادثه‌ای به خودی خود می‌تواند مقدمه حادثه‌ای مرگبار مثل شاتل کلمبیا باشد.
دکتر هیو لویس یک مهندس هوافضا در دانشگاه ساوت همپتون و نماینده آژانس فضایی انگلیس در IADC معتقد است که با تمام این خطرات هنوز هم یک برخورد فاجعه بار با ایستگاه فضایی چندان محتمل نیست.به عقیده او علت این موضوع به این خاطر است که یک پسماند فضایی برای چنین برخوردی باید بزرگ باشد تا انرژی برخورد کافی برای نابود کردن شیئی به بزرگی ایستگاه فضایی داشته باشد. ضمن آنکه کلا داستان نابودی ایستگاه فضایی توسط پسماندها هم نامحتمل است. چرایی‌اش را چند خط پایین‌تر متوجه می‌شوید.

مانور احترازی
اگر زمانی زباله فضایی در مسیر برخورد با ISS مشاهده شود؛ حتی پیش از آنکه فضانوردان خبردار شوند ناسا دست به کار پیشگیری می‌شود. در واقع همین حالا که صحبت می‌کنیم وضعیت تمامی زباله‌های فضایی بزرگ‌تر از ۱۰ سانتی‌متر در مدار زمین توسط رادارهای کنترل فضایی آمریکا در حال ردگیری است. در نتیجه اگر چیزی این طور به نظر برسد که قرار است به محدوده ایستگاه وارد شد مسؤولان کنترل پرواز ایستگاه هوستون واقع در مرکز فضایی جانسون ناسا به سرعت از آن باخبر خواهند شد.
به این ترتیب اگر پسماند فضایی مورد بحث شانسی بیش از ۱ در ۱۰۰ هزار برای برخورد با ایستگاه داشته باشد، هوستون سریعا با ارسال دستوراتی به کامپیوترهای ISS، مسیر حرکت ایستگاه فضایی را تغییر می‌دهد. ایستگاه فضایی ۴ ژیروسکوپ و پیشرانه دارد که با آنها می‌تواند ارتفاع مداری و چرخش خود را بسته به شرایط تنظیم کند. سرعت متوسط این اقدام برای یک مانور احترازی بین ۵/۰ تا ۱ متر بر ثانیه خواهد بود.
اگر چیزی آن‌قدر دیر تشخص داده شود که بتوان مانور احترازی را انجام داد، فضانوردان باید به سرعت ایستگاه فضایی را به قصد کپسول نجات سایوز تخلیه کرده و در صورت نیاز آماده بازگشت به زمین شوند. آخرین باری که چنین حادثه‌ای رخ داد در سال ۲۰۱۲ بود که خوشبختانه پسماند مورد نظر که قسمتی از ماهواره کازموس ۲۲۵۱ روسی بود از فاصله ۱۰ کیلومتری ایستگاه فضایی عبور کرد.

خطراتی دیگر
اما این تنها پسماندهای فضایی نیستند که جان فضانوردان را تهدید می‌کنند. در فضا این تنها تجهیزات مکانیکی هستند که از جان فضانوردان محافظت می‌کنند و خود تکیه بیش از حد موجب می‌شود تا خرابی هر سیستمی بتواند به یک مشکل بزرگ در مدار زمین تبدیل شود. به عنوان مثال اواسط بهار امسال یک راهپیمایی فضایی نیمه کاره رها شد. علت موضوع هم این بود که آب به داخل کلاه فضایی لوکا پارمیتانو فضانورد ایتالیایی نشت کرده بود. او می‌گوید واقعا آب زیادی در چشمان و بینی‌اش جمع شده بود و میزان آن بیشتر هم می‌شد. در فضا چنین حوادثی به سرعت می‌توانند مرگبار شوند. فقط همین‌قدر تصور کنید که آب معلق در کلاه فضایی او می‌توانست موجب شود تا او به آسانی کیلومترها بالاتر از سطح آب زمین غرق شود. اگرچه او در این حادثه آسیبی ندید؛ اما ناسا تحقیقاتی گسترده‌ای را برای مشخص کردن علت روی دادن این حادثه به راه انداخت. براساس حدسیات آب از سیستم خنک‌کننده لباس از طریق سیستم تهویه به کلاه نشت کرده است. در سال ۲۰۰۱ باز هم اتفاق مشابهی رخ داد.این بار آمونیاک از سیستم خنک‌کننده ایستگاه فضایی و از طریق یکی از شیرها هنگامی که دو فضانورد در حال راهپیمایی فضایی بودند نشت کرد. وقتی یکی از دو فضانورد در تلاش برای بستن شیر مربوطه بود لایه‌ای سمی از آمونیاک به ضخامت ۵/۲ سانتی‌متر روی لباس و کلاه او را پوشاند. همکار او در این بین تلاش کرد تا حد ممکن این لایه را پاک کند. در نهایت او ناچار شد تا زمان تبخیر شدن آمونیاک بیرون ایستگاه فضایی منتظر بماند. زمانی هم که به ایستگاه بازگشتند ناچارا ماسک‌های اکسیژن به صورت داشتند تا سیستم پشتیبانی حیات، باقیمانده آمونیاک را از هوای داخل ایستگاه پاک کند.



آن سوی مرزها

خطرها البته همیشه با بازگشت فضانوردان به فضای داخل ایستگاه یا سفینه فضایی از میان نمی‌روند؛ گاهی حتی بیشتر هم می‌شوند. می‌توان گفت امروزه بزرگ‌ترین خطر داخل ایستگاه یا سفینه فضایی آتش‌سوزی است. رفتار آتش در فضا با زمین بسیار متفاوت است. توجه کنید اینجا خبری از جو نیست و در جاذبه صفر گازهای داغ ناشی از شعله‌های آتش جایی برای بالا رفتن و سرد شدن ندارند. به جای آن به نیمکره‌های سوزانی بدل می‌شوند که رفته‌رفته بزرگ و بزرگ‌تر می‌شوند اما جایی نمی‌روند. در ۱۹۹۷ حادثه وقوع یک آتش‌سوزی تقریبا حان فضانوردان را گرفت. حادثه فوق در ایستگاه فضایی میر پس از آن رخ داد که هنگامی که یکی از ساکنان ایستگاه در حال افزودن اکسیژن تحت فشار به هوای ایستگاه بود جرقه‌ای کوچک شعله‌ای از آتش را به وجود آورد. این آتش کوچک خیلی زود خاموش شد؛ البته نه پیش از آنکه ایستگاه را پر از دود کند. ساکنان میر در آن زمان خیلی خوش شانس بودند که آتش هیچ چیزی را لمس نکرد؛ چراکه در صورت گسترش آتش‌سوزی خاموش کردن آن در فضا کار آسانی نیست. در ایستگاه فضایی بهترین روش برای مقابله با آتش به جای تلاش برای خاموش کردن آن این است که مطمئن شوید اصلا آتشی روشن نمی‌شود یا در صورت روشن شدن یکی از سه عامل اصلی یعنی سوختش به سرعت تمام می‌شود. این روزها ناسا تمام موادی را که به فضا می‌فرستد آزمایش می‌کند تا از میزان اشتعال‌پذیری آنها مطمئن شود. به این ترتیب فضانوردان توجیه می‌شوند در کنار مواد مستعد اشتعال، بیشتر مراقب باشند. چون ممکن است جانشان به این موضوع بستگی داشته باشد.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۳:۳۵ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

شبیه‌ترین سیاره به زمین

شبیه‌ترین سیاره به زمین



یل نقص فنی خاموش شد و مرد اما سرانجام از لابه‌لای بقایای داده‌هایش زمین دیگر پیدا شد. کپلر f186 سیاره‌ای است که بنا بر اعلام مرکز پژوهش‌های ایمز ناسا شبیه‌ترین سیاره کشف شده به زمین ماست. این سیاره تنها ۱۰ درصد از زمین ما بزرگ‌تر است و در کمربند حیات ستاره میزبانش قرار دارد.
این سیاره به دور یک ستاره کوتوله سرخ کم نور به نام کپلر ۱۸۶ می‌چرخد. سیستم خورشیدی کپلر ۱۸۶ دارای چهار سیاره دیگر است که آن‌قدر به خورشیدشان نزدیکند که نمی‌توانند پذیرای حیات باشند. اگر ساکن کپلر f186 باشید هنگام غروب و طلوع خورشید این چهار سیاره را خواهید دید که در آسمان پر نور‌تر از اجرام دیگر شبیه ناهید و تیر در کنار یک خورشید نارنجی رنگ می‌درخشند.
اگر ساختار درونی این سیاره همانند زمین باشد آن وقت میدان مغناطیسی قدرتمندی خواهد داشت. از سوی دیگر کپلر۱۸۶ یک کوتوله سرخ است که بسیار از خورشید ما فعال‌تر بوده و شراره‌های عظیمی به سوی سیاراتش می‌فرستد.
این شراره‌ها در برخورد با میدان مغناطیسی قدرتمند f186 مناظر زیبای شفق قطبی در این سیاره پدید خواهند آورد. این سیاره حدود ۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد یعنی اگر بتوانید با سرعت نور به آن سفر کنید باز عمرتان کفاف رسیدن به آنجا را نمی‌دهد.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۱:۲۴ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

باغ وحش فرا زمینی

باغ وحش فرا زمینی



از بین رفتن تنوع زیستی و کم شدن از تعداد گونه‌های روی زمین این روز‌ها دغدغه بسیاری از فعالان محیط زیست و البته محققان علمی است. در پاسخ به همین دغدغه محققان دانشگاه کیوتو طرحی را پیشنهاد کرده‌اند که بر اساس آن دی آن ا این موجودات در خطر انقراض استخراج شده و بعدا در زمان مناسب برای باز تولید حیوانات منقرض شده به کار گرفته می‌شود. در این طرح آنها پیشنهادکرده‌اند که می‌توان باز تولید این جانوران را روی سیارات دیگر و برای ایجاد حیات روی آنها به کار گرفت. در روش ابتکاری محققان ژاپنی آنها نمونه‌های گرفته شد از جانوران مختلف را با یک مایع محافظ ترکیب کرده و سپس منجمد می‌کنند. البته در روش آنها از انجماد تا منفی ۱۹۶ درجه توسط نیتروژن مایع خبری نیست و حتی می‌توان نمونه‌ها را برای سالیان سال تا دمای ۴ درجه و به کمک مایع محافظ سالم نگاه داشت. در شیوه‌های قبلی در صورت بروز حادثه‌ای که باعث قطعی برق و بالا آمدن دما شود تمام نمونه‌ها از بین می‌رفتند اما حالا می‌توان به نگاهداری درازمدت این نمونه‌ها با کمترین امکانات امیدوار بود. در این طرح امکان انتقال حیات به سیارات دیگر هم بررسی شده و به همین جهت نام این پروژه را کشتی نوح گذاشته‌اند. در روش محققان ژاپنی حمل و نقل نمونه‌ها در سفینه‌های فضایی دیگر چندان مشکل نبوده و به‌سادگی امکان‌پذیر خواهد بود. با این حال یافتن سیاره‌ای که قابلیت پشتیبانی از حیات را داشته باشد و سفر به آنجا هنوز مهم‌ترین چالش‌ها برای ایجاد حیات در یک سیاره دیگر هستند.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۱:۲۱ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

لباس مریخی ناسا

لباس مریخی ناسا

بعد از تولید نمونه اولیه لباس فضایی جدید ناسا به نام Z-1، ناسا اعلام کرد که قصد دارد از نظر عموم مردم در طراحی و ساخت لباس‌های جدید سری Z استفاده کند. از بین طرح‌های رسیده به این سازمان، ناسا سه مجموعه لباس با طراحی متفاوت را انتخاب کرده و به رای عمومی گذاشت. دلیل این مسأله این بود که ناسا اعلام کرد نظرات عمومی گاهی می‌تواند کارشناسان را به سمت و سوی جدیدی سوق دهد. نتیجه نظرسنجی نسل بعدی لباس فضایی ناسا را مشخص کرده است که Z-2 نام دارد. لباس جدید دارای الیاف و بافت منحصربه‌فردی است که تاکنون در نمونه‌های قبلی از آن استفاده نشده بود. وجود رشته‌های الکترونیکی در الیاف این لباس برای شناسایی دقیق موقعیت فضانوردان و دریافت اطلاعات کامل از محیط اطراف آنان مهم‌ترین ویژگی آن است. در واقع سه طرحی که ناسا برای نظرسنجی برگزیده بود، چندان تفاوتی با هم نداشتند و می‌توان تفاوت اصلی آنها را در رنگ زمینه و اصلی آنها و همچنین نمادهای هندسی روی سینه فضانوردان دانست. در بیانیه این سازمان برای انتخاب لباس نوشته شده بود: «پوشش رویی این لباس با توجه به اینکه در معرض سایش و دیگر عوامل و موانع قرار دارد از اهمیت زیادی برخوردار است. در لباس جدید سری Z ما موادی را به کار خواهیم گرفت که تا به حال در هیچ لباس دیگری استفاده نشده‌اند. این طرح‌ها با همکاری ILC و دانشگاه فیلادلفیا تولید شده‌اند با این حال ما یک قدم فراتر نهاده‌ایم و تصمیم‌گیری در زمینه تولید نهایی این لباس‌ها را به عهده شما گذاشته‌ایم.» نتیجه نظرسنجی طرح لباس آبی‌رنگ ناسا را نسبت به دیگر طرح‌ها بر صدر نشاند. این طرح به‌شدت شبیه لباس فضا نوردان در فیلم علمی-تخیلی ترون (Tron) است.
در ساخت نمونه اولیه Z-2 از فناوری‌های اسکن سه بعدی لیزری و چاپگرهای سه بعدی استفاده شده است. همچنین انعطاف‌پذیری و سختی نیم‌تنه‌ بالایی لباس به شدت مورد توجه قرار گرفته تا پوشیدن و درآوردن آن را ساده‌تر کند. این ویژگی همچنین مدت طول عمر و دوام آن را افزایش می‌دهد. اتصالات و مفاصل این لباس نیز مجددا طراحی شده‌اند تا کار کردن در شرایط خلاء آسان‌تر شود. سه ویژگی اصلی که ناسا برای انتخاب لباس جدید به رای گذاشت، عبارتند از:

فناوری
با بهره‌گیری از مواد فلورسانس یا بازتابنده نور در طراحی این لباس تمامی استانداردهای لازم برای پیاده‌روی فضایی در نظر گرفته شده تا لباس راحتی برای فضانوردان آماده شود. بلبرینگ‌های قابل چرخش، طرح برجسته پارچه به همراه پلیسه‌ها همگی برای راحتی فضانورد پیش‌بینی شده‌اند. پنل‌های مقاوم در برابر سایش نیز در نیم‌تنه پائینی وجود دارند. این لباس مناسب برای محیط‌های سختی همچون مریخ است.

تقلید از محیط زیست
این طرح با تقلید از دنیایی تولید شده که شباهت‌های زیادی با سختی‌هایی مشابه آنچه در فضا می‌بینیم دارد. در طراحی این لباس برداشتی هوشمندانه از درخشندگی آبزیان و فلس ماهی‌ها انجام شده تا انسان را در فضا حفاظت کند. این طراحی در نواحی بازوها، آرنج و زانو تقویت شده و در قسمت بالاتنه سیم‌کشی هوشمندانه‌ای برای درخشش لباس در نور کم انجام شده است.

مدهای رایج
طراحی این لباس با الهام از لباس‌های روزمره ما در آینده نزدیک ساخته شده است. در این لباس از سیم کشی‌های شب رنگ و درخشان در زمینه‌ای با رنگ روشن استفاده شده است. این ویژگی، لباس‌های ورزشی مدرن را در ذهن بیننده تداعی می‌کند. همچنین طراحی آن نماینگر فناوری‌های پوشیدنی است که روز به روز بر تعدادشان افزوده می‌شود. نتیجه نظرسنجی، لباسی بود که در آن کاربران معیار‌های تکنولوژیک را انتخاب کردند.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۱:۱۵ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

اگر یک شب تهران بلرزد…

اگر یک شب تهران بلرزد…



۱۰ رازی که باید از زلزله احتمالی در تهران بدانید..!

عرفان خسروی| دانستنیها شماره ۱۰۳| پیداشدن گسلی جدید در بزرگراه همت خبر مهمی درباره ریسک زلزله در شهر تهران بود که در میان خبرهای مهم آخرین روزهای سال گذشته به درستی به آن پرداخته نشد؛ گرچه بلافاصله پس از انتشار این خبر، با دکتر مهدی زارع، رئیس مرکز ملی پیش بینی زلزله در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله قرار گذاشتیم و در برفی‌ترین روز سال ۹۲، درباره پدیده زمین‌لرزه، خطر زلزله تهران و ریسک زندگی در تهران با ایشان گفت‌وگو کردیم.

دکتر مهدی زارع | کارشناس پرونده

دانش‌آموخته زمین‌شناسی از دانشکده علوم دانشگاه تهران، فوق لیسانس زمین‌شناسی مهندسی از دانشگاه تربیت مدرس و دکترای زلزله‌شناسی مهندسی از دانشگاه گرونبل فرانسه است.

۰۱

آیا گسل بزرگراه همت تازه کشف شده است؟

در زمین‌شناسی نظریه کلاسیکی وجود دارد، مبنی بر اینکه پس از پایان یافتن هر فاز کوهزایی، گسل یا ساختار زمین‌شناختی بزرگ دیگری پیدا نخواهد شد؛ بنابراین وقتی گسل جدیدی مشاهده می‌شود که پیش‌تر از آن بی‌خبر بودیم، این گسل چیز جدیدی نیست و تنها به دلیل فعالیت‌های حفاری زمین برای  ساخت و ساز یا گسلش سطحی هنگام زلزله آشکار شده است. بنابراین گسلی که در بزرگراه همت مشاهده شده، چیز جدیدی نیست و تنها خبر جدیدی است؛ زیرا آخرین فاز کوهزایی در این ناحیه، که فاز کوهزایی پاسادانیَن نام دارد، دو میلیون سال پیش رخ داده است. اما برخی زمین‌شناسان نظریه جدیدتری دارند و می‌گویند می‌توان میان فازهای کوهزایی انتظار شکل‌گیری گسل‌های جدیدتری نیز داشت. البته این نظریه ناقض نظریه کلاسیک نیست، چون این شکستگی‌های جدید را می‌توان تظاهرات جدید همان گسستگی‌های پیشین قلمداد کرد. البته خبری که دکتر بیت‌اللهی درباره گسل همت ابراز کردند نیز بیشتر حاکی از این بود که برداشتن روباره‌هایی که این گسل را پیش‌تر مخفی کرده بودند، باعث شده این گسل آشکار شود.

۰۲

آیا گسل بزرگراه همت خطرناک است؟

در این باره دو نگاه وجود دارد: یک نگاه می‌گوید این گسل احتمالا یک گسل فرعی است و گسل‌های فرعی چندان مایه نگرانی نیستند. در تهران یک سامانه گسل شمال تهران وجود دارد و تعدادی گسل اصلی در جنوب تهران. بنابراین مایه نگرانی اصلی در شمال تهران است و گسل‌های مرتبط، همگی درون زون گسل شمال تهران قرار می‌گیرند، از جمله گسل نیاوران که حدود سه کیلومتر بالاتر از پژوهشگاه بین‌المللی زلزله قرار دارد و نیز گسلی که در بزرگراه همت مشاهده شده است. اما نگاه متفاوتی نیز می‌گوید گاهی گسل‌های ظاهرا فرعی می‌توانند خطرناک‌تر از چیزی باشند که انتظار داریم. برای مثال گسل طبس پای دامنه‌های کوه شتری قرار دارد، اما گسل زمین‌لرزه ای که با گسیختگی خود در ۵۲ شهریور سال ۷۵ زلزله‌اش با بزرگای۴/۷ طبس را ویران کرد، پای دامنه شتری گسیخته نشد، بلکه در دشت و در فاصله حدود ۷ کیلومتری مرز کوه دشت (در یکی از مرزهای زمین ریختی در پای مخروط افکنه که با گسل کواترنری طبس مشخص می‌شد) گسیخته شد. بنابراین می‌توان گفت گرچه گسل‌های اصلی پای دامنه کوه‌ها قرار دارند، اما تظاهرات جدید این گسل‌ها می‌تواند درون دشت‌ها و آبرفت‌ها باعث ویرانی شود. از جمله وضعیت بزرگراه همت نیز این‌گونه است. یعنی اگر این گسل باعث یک گسیختگی سطحی شود، ممکن است در راستای شرقی- غربی بزرگراه همت یا در روندی به موازات و در شمال آن، که به عنوان گسل نیاوران می‌شناسیم، در راستای بزرگراه یادگار امام (ره) (شرقی-غربی در ناحیه اوین) و در امتداد آن تا میدان تجریش، میدان نیاوران و کاخ نیاوران و کاشانک گسیختگی جدید ایجاد کند. در این صورت روندهایی به موازات مرکز بین کوه و دشت در شمال تهران که به عنوان گسل شمال تهران می‌شناسیم، و البته به عنوان تظاهرات سطحی و جدید آن گسیخته خواهد شد.

۰۳

ریسک سوانح طبیعی در تهران چه‌قدر است؟

ما در تهران وضعیت خوبی نداریم، چون ساکنین شهر تهران طبق برآورد من در پایان سال ۹۲ در شب‌ها ۸,۶۰۰,۰۰۰ نفر هستند و هر روز چهار تا ۵/۴ میلیون به تهران وارد و عصر از تهران خارج می‌شوند. اگر هم تهران بزرگ و شهرهای پیرامون را به عنوان یک ابرشهر در نظر بگیریم که از هشتگرد شروع می‌شود و تا رودهن پردیس امتداد دارد، در آن صورت این ابرشهر جمعیتی حدود ۱۶,۳۰۰,۰۰۰نفر جمعیت دارد که معادل ۲۲ درصد جمعیت ایران است.
متأسفانه این قبیل پژوهش‌ها هنوز به صورت دقیق انجام نشده و تغییرات روزانه خطر سوانح طبیعی طی ۲۴ ساعت در فصل‌های مختلف هنوز برآورد نشده‌است. ریسک یعنی چیزی که مرتبط با آسیب‌پذیری زندگی انسان‌هاست و ما درباره آن اطلاعات اولیه داریم، مثل همین تمرکز ۲۲ درصد جمعیت ایران که در ابرشهر تهران و پیرامون زندگی می‌کنند، یا اینکه دو میلیون نفر انسان در شمال تهران در پهنه گسل زندگی می‌کنند و ۹۹۰,۰۰۰ نفر در جنوب تهران در نزدیکی یک گسل دیگر هستند. ضمنا با برآورد من حدود ۲,۱۵۰,۰۰۰ نفر در تهران در بافت‌های فرسوده ساکن هستند. بنابراین در برآورد اولیه می‌توان گفت که حدود ۵,۲۰۰,۰۰۰ (حدود ۶۰درصد) جمعیت تهران در معرض ریسک بالای زلزله زندگی می‌کنند.

۰۴

خطر وقوع زلزله در تهران چه‌قدر است؟

خطر چیزی است که مربوط به زمین است. از نظر تاریخ وقوع زمین‌لرزه‌ هم باید گفت، ۱۱ زمین‌لرزه در شعاع حدود صدکیلومتری تهران، با بزرگای حدود هفت طی ۲۳۲۰ سال گذشته رخ داده‌اند؛ یعنی هر ۲۰۰ سال یک زلزله هفت ریشتری در این محدوده رخ‌داده است. این در حالی است که گسل شمال تهران آخرین بار حدود ۳۰۰۰ سال پیش زلزله‌ای به بزرگای هفت را تجربه کرده‌است. خبر بد اینجاست که دقیقا در این ناحیه، هر ۲۰۰ سال انتظار یک زلزله بزرگ داریم و خبر بدتر اینجا که در نقطه تمرکز ۲۲ درصد جمعیت کشور، ۳۰۰۰ سال است که اتفاقی نیفتاده و هر لحظه باید منتظر وقوع زلزله باشیم.

۰۵

پس از زلزله در تهران چه اتفاقی می‌افتد؟

چون تهران منطقه وسیعی است، نمی‌توان از یک رخداد واحد صحبت کرد. باید سناریوهای خوب، بد و بدتر را درباره تهران بررسی کرد و در این بررسی، به مهاجرین روزانه‌ای که هر روز به تهران وارد می‌شوند، مصرف انرژی روزانه و تغییرات آن در ۲۴ ساعت، زمان وقوع زلزله و کانون زلزله توجه کرد.
 

۰۶

بدترین و بهترین حالت زلزله در تهران چیست؟

درباره زلزله‌تهران سناریوهای مختلفی را می‌توان در نظر گرفت.
سناریوی بد این است که وقوع زلزله در این گسل می‌تواند سطح زمین را کاملا به هم بریزد، گسیختگی‌های بزرگ و مهمی روی زمین ایجاد کند، مسیرهای ارتباطی را قطع کند، ساختمان‌ها را ویران کند و حتی مخازن نفت شرکت نفت در حصارک کن و دیگر مخازن مواد شیمیایی کارخانجات جاده تهران – کرج را خراب کند.
بدترین سناریو این است که بزرگ‌ترین زلزله در کمترین عمق و نزدیک‌ترین کانون به شهر یا داخل شهر و در شب رخ دهد. مثل زلزله بم که تازه بزرگای آن ۵/۶ بود، و در ساعت ۵:۲۵ صبح رخ داد، کانون آن بسیار به شهر نزدیک بود و عمق آن تنها ۵/۸ کیلومتر بود.
اما آسیب زلزله زمانی کمتر خواهد بود که هرکدام از این عوامل تغییر کند، مثلا زلزله هائیتی در ساعت ۴:۵۲ بعدازظهر اتفاق افتاد، یا زلزله طبس که در ساعت ۷:۱۰ دقیقه عصر اتفاق افتاد، همین که در این ساعات مردم خواب نیستند، آسیب جانی زلزله را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

۰۷

آیا در زلزله تهران زمین دهان باز می‌کند؟


معمولا بازشدگی اتفاق نمی‌افتد، مگر اینکه اتفاق خاص سطحی و ژئوتکنیکی رخ دهد، مثلا شکستگی کششی یا فرونشست محلی، اما چون حرکات ورقه های قاره‌ای در این ناحیه امتدادلغز و فشاری است، معمولا بازشدگی اتفاق نمی‌افتد. اما اگر زلزله مثلا بزرگای ۵/۷ داشته باشد، می‌تواند باعث بالا و پایین رفتن زمین شده و پله‌ای نیم تا یک متری ایجاد کند. همین‌طور ممکن است اصلا پله‌ای مشاهده نشود، بلکه دو ناحیه به صورت امتداد لغز نسبت به هم به صورت افقی جابه‌جا شوند. به علاوه این موضوع به عمق کانون زلزله نیز بستگی دارد. مثلا اگر کانون زلزله در عمق ۱۰ کیلومتری باشد، تظاهرات آن خیلی شدید و واضح خواهد بود، ولی اگر کانون زلزله در عمق حدود ۲۰ کیلومتری باشد، تظاهرات سطحی کم‌تر به چشم می‌آید.

۰۸

اگر زلزله‌ بم در تهران بیاید، ساختمان‌های ضدزلزله دوام می‌آورند؟

باید دید رویکرد سازنده چه بوده است. هدف زنده‌ماندن انسان‌ها است و همین که انسان‌ها زنده بمانند، حتی اگر ساختمان‌ها آسیب ببینند، می‌توانیم بگوییم موفق بوده‌ایم.

۰۹

کجای تهران کم‌خطرتر است؟

سؤال سختی است، اما به احتمال مناطق مرکزی تهران، ریسک کمتری دارند، زیرا فاصله بیشتری با هر یک از دو گسل شمال و جنوب تهران دارند. و از این نظر توسعه تهران به هر نوعی، به معنی افزایش ریسک سوانح طبیعی خواهد بود.

1۰.

آیا زندگی در تهران کار اشتباهی است؟

به نظرم این سؤال درستی نیست. زندگی من و شما در تهران به موارد دیگری به جز احتمال زلزله بستگی دارد. البته من تهران را بهترین جای ایران برای زندگی نمی‌دانم، چون مسائلی مثل انواع آلودگی و خطر سوانح طبیعی خیلی جدی است. مثلا اگر سال‌ها پیش پژوهشگاه ما را در اطراف کرج بناکرده‌بودند، اصلا در تهران زندگی نمی‌کردم. ما ناچار هستیم در تهران زندگی کنیم، اما نباید خطرات سوانح طبیعی و مشکلات عمده دیگر تهران را نادیده گرفت.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۱:۱۱ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

توفان‌های مرموز دریایی قمر زحل

توفان‌های مرموز دریایی قمر زحل



عرفان خسروی| ستاره‌شناسان با استفاده از تصاویری که سال گذشته٬ فضاپیمای کاسینی ناسا تهیه کرده بود٬ در یکی از دریاهای تایتان٬ قمر زحل٬ نقطه‌ای درخشان پیدا کردند. این پدیده باورنکردنی که «جزیره جادویی» لقب گرفته٬ پیش‌تر از این در این دریا دیده نشده بود و چند روز بعد هم ناپدید شد. هرچند دانشمندان در ابتدا درباره ماهیت این پدیده اطمینان نداشتند٬ حدس می‌زنند این پدیده نمودی از فرایندهای پویای زمین‌شناسی باشد که در نیمکره شمالی این قمر مشاهده می‌شود. نتایج این مطالعه در نشریه علوم زمین نیچر Nature Geoscience منتشر شده است.

تایتان میان ۶۲ قمر زحل بزرگترین است و به خاطر شباهت‌های جالب و شگفت‌انگیزش به زمین٬ در سال‌های اخیر توجه بسیاری از دانشمندان را به خود جلب کرده است. تایتان میان جوی ضخیم و طلایی‌رنگ از جنس عمدتا نیتروژن احاطه شده که یادآور زمین اولیه است و سامانه‌ای پیچیده از دریاچه‌ها٬ دریاها و رودخانه‌های انباشته از متان و اتان مایع دارد.

تقریبا یک سال پیش بود که کاسینی مجموعه‌ای تصاویر از تایتان تهیه کرد که شامل تصویر یکی از بزرگ‌ترین دریاهای این قمر به نام «ماره لیگه‌یا» (Mare Ligeia) می‌شد و برای تحلیل به آزمایشگاه پیشرانه جت در کل‌تک فرستاده شدند. در حین جستجو میان تصاویر و مقایسه آن‌ها با تصاویر قدیمی‌تر٬ پژوهشگران نقطه مرموز درخشانی در لیگه‌یا ماره کشف کردند که در تصاویر مشاهده شده پیش از جولای ۲۰۱۳ دیده نمی‌شد.

این نقطه درخشان حدود ۱۹ کیلومتر طول و ۹/۵ کیلومتر عرض داشت و در فاصله ۹ کیلومتری ساحل جنوبی قرار گرفته بود. این پدیده در یکی از تصاویری که در تاریخ ۱۰ جولای گرفته شده بود دیده می‌شد٬ اما در تصویر بعدی که مربوط به ۲۶ جولای می‌شد٬ ناپدید شده بود. به علاوه پیش از ۱۰ جولای نیز٬ لیگه‌یا ماره همیشه آرام و بدون تلاطم بوده است.

دانشمندان حتی احتمال دادند که این پدیده ممکن است ناشی از خطا در تجهیزات تصویربرداری باشد و تا مدت‌ها دنبال این بودند که چه‌طور خطایی ممکن است منجر به این پدیده شده باشد. نیم‌کره شمالی تایتان٬ در حال حاضر در حال گذر از فصل بهار به تابستان است و این گذار فصلی ممکن است عامل چنین پدیده‌ای بوده باشد. در سایه واقعیت٬ چهار نظریه برای توجیه چنین مشاهده‌ای ابراز شده‌است.

نخستین نظریه این است که امواج این دریا احتمالا به دلیل گذار فصل‌ها متلاطم شده‌اند. اگر چنین باشد این تصویر نخستین شاهد از امواج متلاطم دریایی عمیق روی سطح تایتان هستند. طبق این نظریه هوای گرم موجب شدت‌گرفتن بادها شده‌اند و دریا را متلاطم کرده‌اند.

با درخشان‌تر شدن خورشید٬ انرژی بیشتری جذب آب و هوای تایتان می‌شود و به موج‌ها شدت بیشتری می‌دهد. حتی اگر سرعت باد به نیم‌متر در ثانیه هم برسد٬ موجب برانگیخته‌شدن امواج خواهد شد. اما تردید اصلی از این‌جا ناشی می‌شود که آیا بادهای تایتان در این حد قدرت دارند؟

نظریه دیگر این است که ماده‌ای جامد با گرم‌شدن دریا از کف به سطح آمده و ذوب شده است و یک نظریه دیگر نیز می‌گوید ممکن است این پدیده ناشی از آزاد شدن گاز به صورت حباب از روی سطح دریا باشد.

به همین ترتیب فرایندهای مختلفی از جمله باد٬ باران و کشند (جزر و مد) می‌تواند دریاچه‌های متان و اتان سطح تایتان را تحت تاثیر قرار دهد.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۰:۵۴ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

«سال‌ها» صدای عمر درختان است (ویدئو)

«سال‌ها» صدای عمر درختان است (ویدئو)


عرفان خسروی | حتما پیش آمده مبهوت صدای طبیعت شده باشید؛ صدایی که شما را به یاد چشمه‌های زلال و آسمان آبی و گیاهان شاداب می‌اندازد، یا شاید صدای دریا که کنار ساحل، نفس را برای چند لحظه در سینه حبس می‌کند و اگر ساحلی در نزدیکی‌تان نبود، می‌گویند صدفی که سوغاتی ساحل باشد، همان صدا را در خود دارد.
البته واقعیت این است که صدای صدف، در حقیقت صدای گردش خون داخل گوش شماست که به کمک صدف تشدید می‌شود، ولی چون صدف حس و حال ساحل را به یاد شما می‌آورد و خون شما هم مثل آب دریا، خروشان و سیال است، نتیجه دست کمی از شنیدن صدای ساحل ندارد.
حالا تصورش را بکنید که امکان شنیدن صدای عمر درختان برای شما فراهم شود؛ یعنی همان صدایی که طی فصل‌ها و سال‌ها، از قطور شدن بند به بندِ حلقه‌های تنه درختان به گوش می‌رسد، برای شما قابل شنیدن شود. البته برای این کار امکان چسباندن تنه درختان به در گوش چندان عملی نیست، ولی اگر حلقه‌های رشد تنه درختان را مثل صفحه‌های موسیقی، پخش کنیم چه؟ آیا در این صورت ممکن است صدای آوازی را بشنویم که اِنت‌ها (درخت‌های سخن‌گو و متحرک سرزمین میانه در داستان ارباب حلقه‌ها) برای همسران گم‌شده خود زمزمه می‌کردند؟
صدای اِنت‌ها را شاید نه، اما حلقه‌های رشد تنه درختان اطلاعات ارزشمندی درباره سن درختان، نیز شرایط محیط زیست درختان، از جمله سطح بارش، بیماری‌ها و حتی آتش‌سوزی‌ها به دانشمندان می‌دهد. حلقه‌هایی که رنگ‌های روشن دارند از وفور نعمت و رشد سریع درختان حکایت می‌کنند و حلقه‌های تیره‌رنگ از سختی و کم‌آبی و رشد اندک. به این ترتیب مقاطع درختان مختلف یک‌شکل نیستند و هرکدام قصه‌ای دارند، برای شنیده‌شدن.
بارتولوما تروبک (Bartholomäus Traubeck) هنرمند جوانی است (goo.gl/vX6kC8) که سه سال پیش تصمیم گرفت صدای عمر درختان را به گوش بقیه آدم‌ها برساند و این کار را کرد. او دستگاهی اختراع کرد که الگوهای رنگی مقطع تنه درختان را مانند یک گرامافون به صدا تبدیل می‌کند؛ اما این گرامافون به جای استفاده از سوزن، از دوربینی دقیق استفاده می‌کند که راه‌های چوب و حلقه‌های رشد را پایش می‌کند و با استفاده از الگوریتمی ریاضی به نت‌های پیانو تبدیل می‌کند. تفاوت الگوی حلقه‌ها در درختان مختلف، به هر درخت آهنگی ویژه و منحصر به فرد می‌بخشد. آلبوم موسیقی به دست آمده از این ابداع درختی-موسیقایی، نام با مسمای «سال‌ها» (Years) نامیده شده و در آن آواز درختان صنوبر، زبان‌گنجشک، بلوط، افرا، توسکا، گردو و راش به گوش خواهد رسید.

 قسمتی از موسیقی «سال‌ها» را ببینید و بشنوید.

http://www.aparat.com/public/public/html/qrcode.php?uid=Sf4XD&key=5f28e7b13b74808e60b436eac4ccb2c9f1e33a53&scale=0&theme=c_3

مشاهده ویدیوی شماره 2

http://www.aparat.com/public/public/html/qrcode.php?uid=gFdAU&key=e6b82afe11d198a2b4cf57e9a2de5cb32ee5ee05&scale=0&theme=c_3


منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۱۰:۴۸ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

بادبان‌های فضایی را بکشید..!

بادبان‌های فضایی را بکشید..!



فناوری‌های پیشرانه‌ای جدیدی که موشک‌ها و ماهواره‌های آینده را در فضا پیش می‌رانند

نسیبه خانلرزاده| در تمام عصر فضا، موشک‌ها از سوخت‌های شیمیایی برای فرار از جاذبه و خروج از جو زمین استفاده کرده‌اند. تنها آنها بودند که توان تولید نیروی پیشرانه عظیم مورد نیاز برای رسیدن به سرعت فرار و بالا بردن فضاپیماهای سنگین وزن را تا فراتر از جو زمین داشته‌اند. ولی وقتی فضاپیماها وارد فضا می‌شوند، چنین سوخت‌هایی گران قیمت و بی‌فایده می‌شوند. در نتیجه دانشمندان علوم فضایی در حال بررسی شیوه‌های نوینی برای تامین نیروی پیشرانه هستند. برخی از آنها، همانند لیزرهای فضایی یا وارپ (سیستم پیشرانه سریع‌تر از نوری که در سری فیلم‌های پیشتازان فضا به عنوان نیروی محرک سفینه‌ها معرفی شده بود) در همان حوزه داستان‌های علمی-تخیلی باقی می‌مانند. ولی روش‌هایی همچون کشش سیارات یا شتاب آهسته ولی پیوسته موتورهای یونی، ارزش خود را اثبات کرده‌اند. به زودی هم، بادبان خورشیدی ناسا به نام Sunjammer، با استفاده از نیروی بادهای خورشیدی راه جدیدی را برای پرواز خواهد آزمود. اما این تنها چیزی نیست که دانشمندان و مهندسان برای پیش راندن فضاپیماها در چنته دارند. در ادامه با برخی از این فناوری‌های نوین آشنا خواهیم شد که احتمالا چند مورد از آنها در آینده نه چندان دور،‌ نیروی مورد نیاز فضاپیماها را تامین خواهند کرد:

بادبان خورشیدی
سان‌جمر، بزرگ‌ترین بادبان خورشیدی ساخته دست بشر است که قرار است در سال جاری به فضا پرتاب شود. این بادبان که در حالت بسته‌بندی‌شده هم اندازه یک ماشین لباسشویی است، در فضا باز و تبدیل به فضاپیمای بسیار باریکی می‌شود که پهنایش ۳۸ متر است. این فضاپیما که نام خود را از یکی از داستان‌های علمی-تخیلی آرتور سی کلارک گرفته است، مانند بادبادک در مقابل بادهای خورشیدی پرواز خواهد کرد و نور خورشید همانگونه که دنباله ستاره‌های دنباله‌دار را به این‌سو و آن سو منحرف می‌کند، این فضاپیما را نیز به‌سویی می‌راند. سان‌جمر که در عمل به سوی خورشید پرواز خواهد کرد، پره‌های کنترلی دارد که تغییر مسیر آن را همانند قایق‌های بادبانی معمولی امکان پذیر می‌کند. این فضاپیما همچنین حاوی ابزارهایی خواهد بود که انگلیسی‌ها به منظور بررسی و آزمایش وضع آب‌و‌هوا در فضا ساخته‌اند. بادبان‌های خورشیدی را می‌توان برای جمع آوری آشغال‌های فضایی در مدار زمین نیز به کار برد، ولی وقتی چنین فضاپیمایی برای ماموریت‌ به اعماق فضا فرستاده شود، بادهای خورشیدی می‌توانند سرعتی افسانه‌ای به آن بدهند.



پرتو لیزری

تاباندن یک لیزر از راه دور به سوی یک فضاپیما می‌تواند به حرکت آن شتاب دهد، حال چه با فشار فوتون‌ها و چه با حرارت دادن به پیشرانه موجود در خود فضاپیما به منظور ایجاد یک جت پلاسما باشد. چنین پیشرانه‌ای را می‌توان در آزمایشگاه تولید کرد ولی در فضایی که در آن فناوری‌های «جنگ ستارگان» ممنوع است، امکان آن وجود ندارد. چالش‌های بزرگی سر راه این فناوری وجود دارند، که اجتناب از لرزش لیزر و سوزاندن بقیه بخش‌های کاوشگر، فقط یکی از آنهاست.



همیاری گرانشی

فضاپیماهایی که به اعماق فضا می‌روند از کشش سیارات برای پیش راندن خود استفاده می‌کنند. چنین کاوشگرهایی به جای اینکه مستقیما به سوی هدف بروند، در منظومه شمسی پیچ و تاب می‌خورند تا اندازه حرکت مورد نیاز را به دست بیاورند (یا از دست بدهند). کاوشگر مسنجر (پیام‌رسان) ناسا هم از آن دسته از فضاپیماهایی است که بدون کاهش سرعت توسط سیاره زهره، نمی‌توانست به عطارد برسد و فضاپیمای مشهور وویجر ۱ هم فقط به کمک کشش مشتری و کیوان بود که توانست به رکورد سرعت دست یابد.



پیشرانه هسته‌ای
ایده فضاپیمای هسته‌ای که نیروی پیشرانه خود را از انفجارهای مداوم بمب‌های اتمی مینیاتوری تامین می‌کنند که از زمان پروژه اوریون ناسا در دهه ۱۹۵۰ وجود داشته، اما همواره یک سوخت کثیف تلقی می‌شده است. اکنون برای یک فضاپیمای مفهومی به نام ایکاروس برای سفر به ستارگان، یک نمونه پاک‌تر از این سوخت هسته‌ای مد نظر قرار گرفته است، که از گداخت هسته‌ای به کمک انفجار تکه‌های سوخت با استفاده از یک پرتو لیزر بهره می‌گیرد. یک مشکل عمده این فناوری این است که تاکنون هیچ‌کس نتوانسته از نیروی گداخت استفاده کند.

 

موتور وارپ
فضاپیمایی با سرعت فضاپیمای اینترپرایز مجموعه پیشتازان فضا، در همان داستان‌های علمی-تخیلی باقی خواهد ماند، ولی در مرکز فضایی جانسون ناسا، آزمایش‌هایی در حال انجام است تا ببینند که آیا می‌توان پیشرانه وارپ را به واقعیت بدل کرد یا نه. این آزمایش‌ها که محرمانه مانده‌اند، شامل خلق نیرویی به نام انرژی منفی است تا اعوجاجی در صفحه زمان- مکان ایجاد شود. فضاپیما روی این اعوجاج موج سواری می‌کند که به آن امکان می‌دهد به جای چندین قرن، در چند روز به ستارگان برسد.



موشک‌های شیمیایی
همیشه از موشک‌های سنتی چندمرحله‌ای سوخت مایع و جامد برای بالا بردن ماهواره‌ها و رساندن آنها به مدار استفاده می‌شود. سریع‌ترین زمان ارسال یک کاوشگر به فضا، مربوط به New Horizons ناسا بود که در سال ۲۰۰۶، مستقیما از زمین به سیاره پلوتو فرستاده شد. یک موشک که از سوخت جامد استفاده می‌کرد، آن را به سرعت لازم برای فرار از منظومه شمسی رساند و البته اندک بهره‌ای هم از گرانش مشتری برد تا گرانش خورشید را از سوی مقابل خنثی کند. این فضاپیما در سال ۲۰۱۵ به مقصد خواهد رسید.

پیشرانه یونی
موتورهای یونی از برق برای باردار کردن گازی مانند زنون در یک محفظه مغناطیسی استفاده می‌کنند. نیروی پیشرانه حاصله خیلی کمتر از موشک شیمیایی است، ولی در طول زمان، شتابی پیوسته به موشک می‌دهد و آن را به سرعت نهایی ده برابر موشک شیمیایی می‌رساند. اکنون سه موتور یونی، نیروی پیشرانه فضاپیمای داون را در ماموریتش به سوی سیارک‌های وستا و کرس تامین می‌کنند.

منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۰۹:۴۹ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

شمپانزه‌ها به هم چه می‌گویند؟ (اینفوگرافیک)

شمپانزه‌ها به هم چه می‌گویند؟ (اینفوگرافیک)



راز زبان شمپانزه‌ها کشف شد.!

عرفان خسروی | شاید پیش‌تر در این باره خوانده باشید (مثلا این‌جا: goo.gl/vkEJaP، goo.gl/09JWMG، goo.gl/OYuIdZ، )، شاید هم شنیده باشید، شاید هم در مستندها دیده باشید، شاید هم از خلال فیلم‌های علمی تخیلی (مثل کنگو یا سیاره میمون‌ها) متوجه شده باشید که شمپانزه‌ها و گوریل‌ها و اورانگوتان‌ها، توانایی یادگیری و استفاده از زبان اشاره ناشنوایان را دارند و می‌توانند صحبت‌های ما را به خوبی بشنوند و متوجه شوند و با زبان اشاره، پاسخ‌هایی درست به سؤال‌هایی که از ایشان پرسیده می‌شود، بدهند. تعجبی هم ندارد، چون شمپانزه‌ها (و در مرحله بعد، گوریل‌ها و سپس اورانگوتان‌ها) نزدیک‌ترین شباهت‌های آناتومیک، تکوینی و ژنتیکی را با ما انسان‌ها دارند. در حقیقت توانایی استفاده از زبان، میان میمون‌های بی‌دم، ویژگی مشترکی است و تمدن انسان نیز مرهون همین ویژگی میمون‌های بی‌دم است. با وجود این که دانشمندان در پژوهش‌های پیشین، متوجه شده بودند زبان اشاره بومی شمپانزه‌ها، ویژگی‌هایی شبیه زبان انسان‌ها دارد و حتی متوجه وجود فرهنگ‌ها و لهجه‌های مختلف میان شمپانزه‌های مناطق مختلف آفریقا شده بودند (این‌جا را بخوانید: goo.gl/cHn8ns، goo.gl/bTIfaS)، اما صرف نظر از پژوهشگرانی که معنی بعضی از واژه‌ها (یا علامت‌ها) را در زبان شمپانزه‌ها آموخته بودند، یا پژوهش‌هایی که نشان می‌داد استفاده از اشارات پی‌درپی میان شمپانزه‌ها، اهمیت گرامری دارد (این‌جا را بخوانید: goo.gl/K3Amsd، goo.gl/9Jo9xd، goo.gl/lZTvL6) پیش از این، هیچ گروهی از انسان‌شناسان موفق به کشف راز زبان شمپانزه‌ها نشده بودند.

اما اکنون پس از تحلیل هزاران علامت رد و بدل شده میان شمپانزه‌ها وحشی، پژوهشگران دانشگاه سن‌آندروس تصور می‌کنند به پیش‌رفتی قابل ملاحظه در فهمیدن زبان این انسان‌ریخت‌ها دست یابند و معنی دست‌کم ۶۶ حرکت مختلف آن‌ها را متوجه شوند (این‌جا را بخوانید: goo.gl/U1ZCQ5). به علاوه این نخستین‌باری است که می‌توانیم با اطمینان بگوییم روش ارتباطی جانور دیگری، ساختاری مشابه «زبان» انسان‌ها دارد. این اطلاعات برای بهبود درک ما از چگونگی تکامل زبان انسانی نیز اهمیت بسیاری دارد.

پژوهش‌های پیشین نشان داده بود که میمون‌ها، به ویژه میمون‌های بی‌دم، قادرند تا اطلاعاتی از آوای جانوران دیگر به دست آورند، اما هرگز مشخص نبود که آیا این جانوران نیز از «صدا» برای رساندن معنا به هم دیگر استفاده می‌کنند یا نه؛ با وجود این، مدت‌هاست که می‌دانیم انسان‌ریخت‌ها به جای آوا، از حرکات اشاره برای رساندن معنا استفاده می‌کنند و این اشاره‌ها، از این جهت که به جز هشدار، دارای «معنا» نیز هستند، شباهت بسیار عمیقی به زبان انسان‌ها دارند. برای مثال کوبیدن دو پا به زمین یعنی «می‌خواهم بازی کنم» و در آغوش کشیدن هوا، یعنی «بیا دوست شویم».

برخی از این اشاره‌ها معنای مشخص و محدودتری دارند، مثلا تکه‌کردن برگ نشان‌دهنده تمایل به جفت‌گیری است، درحالی که برخی از این اشارات نیز معناهایی گسترده یا گنگ دارند؛ مثلاً گرفتن یک شمپانزه دیگر یعنی «بس کن»، «بیا روی کولم» یا «برو گم‌شو». به همین ترتیب ممکن است برای یک معنی، چندین اشاره مختلف استفاده شود.

یکی از محدودیت‌های پژوهش کنونی این بود که تنها اشارات «امری» شناسایی شدند و احتمالا اشاراتی با معانی «خبری» و حتی «انتزاعی» نیز وجود دارند که منتظر کشف شدن، مانده‌اند. به علاوه معانی گنگ برخی از این اشارات نشان می‌دهد بخشی از محتوای معنایی آن‌ها را هنوز درک نکرده‌ایم.

این پژوهش نه تنها نشان‌دهنده شباهت‌های زبان انسان‌ها و شمپانزه‌هاست، بلکه نشان می‌دهد زبان انسان‌ها نیز از چنین صورتی به تدریج تکامل یافته است و از این روست که ما هنوز هم هنگام حرف زدن، ترجیح می‌دهیم از حرکات گسترده دست و صورت در کنار آواهای صوتی کمک بگیریم. به علاوه باید به این حقیقت توجه کنیم که تنها جانور سخن‌گوی زمین نیستیم و جز ما، دست‌کم یک گونه دیگر وجود دارد که می‌تواند از نظامی زبانی برای ارتباط و انتقال مفاهیم و تفکر استفاده کند.



منبع:

Www.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک

۲۹ اسفند ۹۳ ، ۰۹:۳۵ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک

نورهای فضایی (ویدئو)

نورهای فضایی (ویدئو)



عرفان خسروی | تصاویر رعد و برق همیشه جذاب هستند؛ اما وقتی از فضا گرفته شده باشند، دیگر فوق‌العاده جذاب می‌شوند. این تصاویر را هفته گذشته، فضانورد آمریکایی، Reid Wiseman، از ایستگاه فضایی بین‌المللی بر فراز تگزاس گرفت.

در فیلم دیگر نیز تصاویری از شفق شمالی (Aurora Borealis) را می‌بینید که توسط همین فضانورد و در همین مأموریت ضبط شده است. اگر دقت کنید، می‌توانید طلوع صورت فلکی جبار را نیز در افق و بر فراز شفق قطبی مشاهده کنید.

مشاهده کلیپ: نورهای فضایی(ویدیو)

ویدیوی شماره 1

http://www.aparat.com/public/public/html/qrcode.php?uid=lbFGf&key=26d5ff5808384ce6fd1ba73c486dbf3aebaaf72d&scale=0&theme=c_2

ویدیوی شماره 2

http://www.aparat.com/public/public/html/qrcode.php?uid=g2o5d&key=745fa406b20003619d9432ff494de2c82452311d&scale=0&theme=c_2

منبع:

ٌWww.daanestanihaa.ir

Www.javadlandook@gmail.com

جوادلندوک


۲۹ اسفند ۹۳ ، ۰۹:۲۸ ۰ نظر موافقین ۱ مخالفین ۰
جوادلندوک
Instagram Instagram